Gia Lai "đánh thức" du lịch cộng đồng để tạo khác biệt

Xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng dựa trên tài nguyên văn hóa, sinh thái là hướng đi mà ngành du lịch tỉnh Gia Lai đang phát triển để đa dạng sản phẩm du lịch của tỉnh. Mục tiêu là thu hút khách, tăng trải nghiệm có chiều sâu và nâng cao thu nhập cho người dân.

Đó là chia sẻ của bà Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai tại Hội nghị gặp mặt kỷ niệm 66 năm Ngày thành lập ngành du lịch Việt Nam (9/7/1960-9/7/2026) diễn ra sáng nay.

Ấn tượng du lịch Gia Lai 6 tháng đầu năm

Năm 2026 được xác định là năm khởi đầu của du lịch Gia Lai mới. Sau sáp nhập, không gian phát triển của tỉnh mở rộng, hội tụ đủ lợi thế biển, rừng, cao nguyên, di sản văn hóa và hệ sinh thái đa dạng. Đây cũng là năm mà tỉnh được chọn đăng cai Năm Du lịch Quốc gia 2026 – Gia Lai "Đại ngàn chạm biển xanh" với sự kết hợp hài hòa giữa đại ngàn hùng vĩ và biển xanh thơ mộng.

Bà Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai, cho hay, đây là tiền đề để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực tăng trưởng mới của tỉnh.

Gia Lai

Bà Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai.

Trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh đón hơn 8,7 triệu lượt khách du lịch, tăng khoảng 19% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 19.000 tỷ đồng. So với kế hoạch năm 2026, lượng khách đạt 58,3% (15 triệu lượt khách), tổng thu đạt 54,3% (35.000 tỷ đồng),

"Những con số trên cho thấy tốc độ tăng trưởng du lịch của Gia Lai đang ở mức cao hơn tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành du lịch cả nước trong cùng kỳ, đồng thời thuộc nhóm các địa phương có mức phục hồi và phát triển khá trong khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Đặc biệt, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế đạt 80% là điểm sáng đáng ghi nhận, cho thấy hiệu quả bước đầu của các hoạt động xúc tiến, quảng bá, mở rộng đường bay và đa dạng hóa thị trường khách", bà Hạnh cho hay.

Gia Lai

Gia Lai đang là điểm đến thu hút khách quốc tế.

Trong tháng 5 và tháng 6 vừa qua, tỉnh có thêm 2 điểm du lịch được công nhận góp phần làm đa dạng sản phẩm du lịch của tỉnh, gồm: Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh (xã Ayun) và Yuragi Chaya Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Đông), nâng tổng số điểm du lịch toàn tỉnh lên 4 điểm.

Gia Lai

Bãi Nai thuộc Vườn quốc gia Kon Ka Kinh - điểm du lịch mới được UBND tỉnh Gia Lai công nhận.

Bên cạnh các điểm sáng này, lãnh đạo ngành du lịch tỉnh Gia Lai đã nhìn nhận thẳng vào các vấn đề hạn chế của du lịch địa phương. Đó là sản phẩm chưa đặc sắc, chưa đủ sức cạnh tranh. Thời gian khách tới lưu trú ngắn và chi tiêu của khách thấp. Các hoạt động dịch vụ giải trí cao cấp, kinh tế đêm thiếu, nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu; liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp còn chưa chặt chẽ; chuyển đổi số tuy có chuyển biến nhưng chưa đồng đều; một bộ phận cơ sở kinh doanh dịch vụ vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng phục vụ và văn minh du lịch.

Du lịch cộng đồng - hướng đi tạo khác biệt

Qua thời gian phát triển, các sản phẩm du lịch của tỉnh đang bắt đầu bộc lộ giới hạn, thiếu sự đặc sắc để thu hút khách. Từ thực tế đó, ngành Du lịch tỉnh Gia Lai bắt đầu có những lựa chọn, định hướng phát triển sản phẩm du lịch mới phù hợp. Theo bà Hạnh, du lịch cộng đồng đang được lựa chọn phù hợp với cả 3 vùng địa hình của tỉnh hiện nay cao nguyên – đồng bằng – biển, vừa khai thác hiệu quả văn hóa bản địa, vừa cải thiện đời sống người dân.

Định hướng sắp tới của ngành du lịch tỉnh sẽ hình thành các sản phẩm tạo dấu ấn riêng như: tuyến biển Quy Nhơn – Nhơn Châu – Cồn Chim; không gian Biển Hồ - Kon Ka Kinh – Kon Chư Răng – Kon Hà Nừng; các làng văn hóa Bahnar, Jrai; sản phẩm du lịch đêm và trải nghiệm ẩm thực.

Gia Lai

Nhơn Châu là điểm đến hấp dẫn trong tuyến du lịch mới của tỉnh Gia Lai.

Chia sẻ về định hướng sản phẩm du lịch cộng đồng, tại Bình Phú, ông Đặng Bảo Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã, đã chia sẻ về mô hình du lịch cộng đồng của người Bana. Ông Toàn cho hay, Bình Phú hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, các điểm đến nổi tiếng như: Đài Kính Thiên, Đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng, Lăng Mai Xuân Thưởng, điểm du lịch Hầm Hô Rosa Alba, điểm du lịch đầu tiên của tỉnh được công nhận nhờ cảnh quan sông nước hùng vĩ. Đặc biệt nơi đây còn lưu giữ không gian văn hóa cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực truyền thống của người Bana.

Gia Lai

Trải nghiệm du lịch cộng đồng tại xã Vĩnh An. Ảnh: Đinh Ri

Từ nền tảng này, xã đã xây dựng Mô hình Du lịch cộng đồng Vĩnh An theo hướng "sinh thái – văn hóa – cộng đồng – học tập", trong đó cộng đồng dân cư giữ vai trò trung tâm. Du khách được trải nghiệm vào nhịp sống sinh hoạt của người Bana, thưởng thức ẩm thực, trải nghiệm dệt thổ cẩm, giao lưu cồng chiêng, tham quan tìm hiểu mô hình trồng dược liệu sa nhân dưới tán rừng, vừa bảo vệ hệ sinh thái, vừa tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số. Hiện nay, địa phương thành lập các tổ dịch vụ như: tổ hướng dẫn viên, homestay, dệt thổ cẩm… "Hơn 39.000 lượt khách tìm đến Bình Phú sau khi mô hình du lịch này hoạt động. Điều này cho thấy  sản phẩm du lịch dựa trên tài nguyên bản địa, văn hóa của cộng đồng cư dân trở thành yếu tố chính để phát triển", ông Toàn cho hay.

Gia Lai

Tổ dệt thổ cẩm phục vụ du khách của đồng bào Bana tại Vĩnh An (xã Bình Phú). Ảnh: Đinh Ri

Tương tự, ở phía Tây tỉnh Gia Lai, phường Pleiku chọn mô hình "làng trong phố" tại Plei Ơp, nơi cộng đồng người Jrai sinh sống lâu đời, chỉ cách trung tâm hành chính vài phút di chuyển để phát triển du lịch cộng đồng.

Ông Nguyễn Ngọc Thông, Phó Chủ tịch UBND phường Pleiku, cho hay, dù chịu tác động của đô thị hóa, làng Plei Ơp vẫn giữ được những nét truyền thống của một làng Jrai lâu đời. Nơi đây trở thành điểm dừng chân thu hút du khách trong nước lẫn quốc tế.

Tới với làng Plei Ơp, du khách được tham quan nhà rông, biểu tượng văn hóa Jrai, tìm hiểu tín ngưỡng đa thần qua giọt nước, trải nghiệm chế biến món ăn truyền thống… Đặc biệt, Plei – Ơp phục dựng những nghi lễ truyền thống như lễ cúng mừng nhà rông mới hay lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai để biến giá trị văn hóa thành sản phẩm du lịch trải nghiệm có chiều sâu.

Gia Lai

Phục dựng lễ cúng mừng nhà rông mới của làng Plei Ơp.

"Du lịch văn hóa cộng đồng đưa tới sự thay đổi trong cách làm, người dân không còn là người quan sát thụ động mà trở thành chủ thể, linh hồn của sản phẩm. Ở đây, mỗi người kể câu chuyện văn hóa từ chính cuộc sống thường ngày – nghệ nhân cồng chiêng, thợ dệt, thợ đan lát, ẩm thực tự kể câu chuyện riêng của văn hóa Jrai với mỗi du khách tới làng", ông Thông nói. Theo ông, đó là nền tảng phát triển bền vững nhất, khi di sản chuyển hóa thành sinh kế, mỗi ngôi nhà, mỗi người dân đều có thể là một đại sứ văn hóa.

Hay như các làng biển Nhơn Lý, Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông), du lịch cộng đồng dựa trên nhịp sống làng chài thường nhật gắn với giá trị văn hóa miền biển như lễ hội cầu ngư đã trở thành nét riêng để du khách tìm về mỗi năm.

Gia Lai

Du lịch cộng đồng dựa trên tài nguyên bản địa, văn hóa của cộng đồng cư dân đưa tới những trải nghiệm có chiều sâu cho du khách. Ảnh: Đinh Ri

Lãnh đạo Sở Văn hóa, thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai nhìn nhận, du lịch cộng đồng mà tỉnh đang định hướng là đặt trung tâm vào các giá trị lịch sử, văn hóa. Và ở đó, người dân là chủ thể để xây dựng những sản phẩm trải nghiệm có chiều sâu, vừa góp phần đa dạng sản phẩm du lịch của địa phương, vừa bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, nâng cao thu nhập cho cộng đồng cư dân.

Gia Lai Để golf không chỉ là môn thể thao mà trở thành "đòn bẩy" hút khách du lịch

Việc đưa 16 sân golf vào định hướng quy hoạch của tỉnh Đắk Lắk không đơn thuần là phát triển một môn thể thao, mà là bước đi chiến lược, tạo động lực mới cho ngành du lịch chi tiêu cao, hút nhà đầu tư.